• Na czym polega tzw. zawodowy charakter umowy?
  • Gdzie nastąpiło rozszerzenie uprawnień dotyczących konsumentów na osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą?
  • Które dokumenty związane z oferowanymi produktami lub usługami należy poddać rewizji w związku z opisywanymi zmianami prawnymi?
Przedsiębiorca na prawach konsumenta - dobre zmiany czy niepotrzebne udziwnienie?

Rok 2021 przyniósł długo wyczekiwane zmiany w przepisach Kodeksu cywilnego bezpośrednio dotykających sprzedaży, szczególnie w e-commerce. Jedni uczestnicy rynku czekali na nie z pewną nadzieją, inni z dużym niepokojem. Pierwsze oceny zapowiadanych ponad rok temu zmian nie były optymistyczne dla biznesu i wywoływały spory niepokój. Dotyczyło to szczególnie kwestii zawierania umów między przedsiębiorcami. Równie istotne i niepokojące były też prognozowane zmiany tworzące odpowiedzialność za sprzedaż wynikającą właśnie z zawartych umów i rozszerzające ochronę konsumencką na niektórych przedsiębiorców. Innymi słowy – zmiany były liczne.

Po roku od wejścia w życie przepisów warto pochylić się nie tylko nad faktycznymi zmianami w grze rynkowej, ale też nad ich oceną.

Kto jest kim w tej grze?

Przede wszystkim musimy sobie przypomnieć kluczowe dla naszych rozważań definicje. Każdy rozumie je intuicyjnie, ale przepisy kształtują definicje w sposób jasny i czytelny, i raz na jakiś czas warto to sobie odświeżyć.

Gracz nr 1 – konsument

Bardzo istotny, jeśli nie najważniejszy, uczestnik rynku. Zgodnie z art. 221 Kodeksu cywilnego: „Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową”. Nic więc się w tej kwestii nie zmieniło i konsument pozostał konsumentem z całą przysługującą mu ochroną, która poniekąd słusznie, wynika z faktu, że w ocenie ustawodawcy przedsiębiorca stoi w pozycji uprzywilejowanej w relacji z konsumentem, któremu z tego powodu należy się dodatkowa, ustawowa ochrona.

Gracz nr 2 – przedsiębiorca

W Kodeksie cywilnym, art. 431, zawarta jest definicja, według której „Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową”. Następnie trzeba uzupełnić tę definicję o tę, wynikającą z art. 4 pkt 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców: „Przedsiębiorcami są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej”. W ten sposób definicja staje się pełna, bo brak podmiotowości prawnej spółki cywilnej nie pozwala jej co prawda na bycie uznaną za przedsiębiorcę, ale wspólnikom już tę możliwość daje.

Stary gracz – nowa rola

Do 1 stycznia 2021 r. gra odbywała się więc w sposób dość jasny i czytelny, niektórzy uważają, że zero-jedynkowy. Z jednej strony konsumenci, z drugiej przedsiębiorcy. To w prosty sposób pozwalało funkcjonować biznesowi, bo rozpoznanie tych dwóch grup nie było w gruncie rzeczy trudne i, szczególnie w przypadku e-commerce, branża radziła sobie z tym rozróżnieniem więcej niż dobrze. Mieliśmy więc względnie proste relacje biznesowe B2C i B2B.

Jednak, przesunięte w czasie z powodów tarcz antykryzysowych, wejście w życie przepisów ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych, zmieniło ten względny spokój na rynku. Co najważniejsze, wprowadziło do gry jeszcze jedną zmienną – a mianowicie starego gracza, ale z nadanymi mu nowymi możliwościami. Tak też pojawił się:

Przedsiębiorca na prawach konsumenta

Przedsiębiorca – ale nie każdy. Sytuacja skomplikowała się dla biznesu o tyle, że opisuje się w tym wypadku sytuację, w której osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową. Tym samym więc art. 3855 Kodeksu cywilnego rozszerzył działanie niektórych przepisów dotyczących ochrony konsumentów na osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie, w jakim osoby takie dokonują czynności związanej z ich działalnością gospodarczą, ale w sytuacjach, w których z treści umowy wynika, że nie mają one dla niej charakteru zawodowego, co wynika w szczególności z PKD określonego w CEIDG.

Uzasadnienie projektu ustawy mówiło, że dokonanie tej zmiany było dla rynku konieczne, bo przedsiębiorca dokonujący czynności prawnej z innym przedsiębiorcą, gdy nie dysponuje on odpowiednią wiedzą i doświadczeniem koniecznym do oceny przedmiotu tej czynności, nie może korzystać z ochrony konsumenckiej, mimo że znajduje się w tym zakresie w tej samej sytuacji, w jakiej znajduje się konsument (z założenia przecież – wielokrotnie to wspominamy – podmiot nieprofesjonalny).

Co jest przy tym niezwykle istotne – w żadnym wypadku przepisy nie zrównują w prawach konsumentów i przedsiębiorców. Nadają one jedynie niektóre uprawnienia konsumenta osobie fizycznej prowadzącej przedsiębiorstwo.


Przepisy dotyczące konsumenta, zawarte w art. 3851-3853, stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie ma ona dla niej charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.


Pozostałe 69% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.

Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu

Możesz też zobaczyć ten artykuł i wiele innych w naszym portalu Sprzedaz 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.

Zobacz również

Zatrudnianie obywateli Ukrainy ‑ jak sobie poradzić z podatkami?

Zatrudnianie obywateli Ukrainy - jak sobie poradzić z podatkami?
  • Czy obywatele Ukrainy zatrudnieni w Polsce podlegają obowiązkowi podatkowemu?
  • Jak ustalić rezydencję podatkową?
  • Czym jest ulga na powrót?
Czytaj więcej

Zwolnienia dyscyplinarne w czasie pandemii

Zwolnienia dyscyplinarne w czasie pandemii
  • Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika dyscyplinarnie?
  • W jaki sposób pracownik może się odwołać od zwolnienia dyscyplinarnego?
  • Jakie grupy pracowników są chronione przed zwolnieniem dyscyplinarnym?
Czytaj więcej

Przejdź do

Partnerzy

Reklama

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.